Chấn đoán xác định bệnh gút cận lâm sàng

Viện Gút – Xác định và chấn đoán bệnh gút theo tiêu chuẩn EULAR trong tiêu chuẩn chấn đoán sử dụng x-Quang, xét nghiệm và Siêu âm để chấn đoán xác định bệnh gút. 

Xét nghiệm và X quang

Hình ảnh minh họa: X-quang

Chụp X quang khớp xương không thấy có gì thay đổi so với bình thường.

Trong cơn cấp: acid uric trong máu với Nam : 140-420 µmol/L Nữ : 120-380 µmol/L

Lâm sàngbạch cầu tăng, tốc độ lắng máu tăng, chọc dịch ở nơi viêm có thấy tinh thể urat nẳm trong bạch cầu( thường khó thấy). Ngoài cơn thường thấy acid uric máu cao hơn bình thường .Tuy nhiên cũng có khi không thấy tăng.

      1. Các thể theo vị trí:

Thể đơn khớp: ngoài vị trí khớp bàn ngón chân cái chiếm 60-70%, các vị trí khác ở bàn chân đứng hàng thứ hai( cổ chân, các ngón chân), sau đó là khớp gối, rất ít khi thấy các khớp ở chi trên hoặc các khớp khác dù có thể xảy ra .

Thể đa khớp( từ 5-10%): bệnh nhân sốt , sưng đau, lần lượt từ khớp này sang khớp khác , rất dễ nhầm với thấp khớp cấp hoăc viêm đa khớp.

2. Các thể theo triệu chứng và tiến triển:

• Thể tối cấp: sưng tấy dữ dội, đau nhiều, sốt cao, dễ nhầm với viêm tấy do vi khuẩn.
•  Thể nhẹ kín đáo: chỉ mỏi mệt, không sốt, đau và sưng ít nên thường bị bỏ qua.
•  Thể kéo dài: thời gian kéo dài, diễn biến từ khớp này qua khớp khác.

Chẩn đoán

Chẩn đoán dựa vào giới và tuổi: nam giới tuổi 40 trở lên ( rất hãn hữu ở tuổi 30), cơn sưng đau viêm tấy ngón chân cái, xét nghiệm acid uric máu > 420 µmol/L

Đối với các thể không điển hình: ở vị trí khác , đau đa khớp , đau kéo dài thì cần chú ý các yếu tố cơ địa acid uric  máu và nếu nghi ngờ thì điều trị thử bằng các thuốc đặc hiệu.

Kết quả điều trị bênh gút tại Viện Gút

Khi nói đến bệnh gút hầu như chúng ta đều đổ dồn sự quan tâm tới acid uric. Đối với bệnh nhân Gút, acid uric chỉ là một trong số những chất tham gia vào sự hình thành nên muối urat, kết tủa tại khớp, các tổ chức dưới da, trong ống thận, trong lòng mạch...Dù muối urat đã kết tủa tại khớp, nó cũng chỉ là tác nhân nguy cơ gây ra cơn gút cấp. Còn rất nhiều điều kiện khác mới có thể gây ra cơn Gút cấp. Từ khi tăng acid uric máu đến khi xảy ra cơn Gút cấp đầu tiên thường phải trải qua 10 - 20 năm hoặc lâu hơn. Giai đoạn này người ta chỉ gọi là hội chứng tăng acid uric máu (Hyperuricemia).

Có rất ít người biết rằng acid uric còn là một chất có lợi cho cơ thể, nó được tái chế, tái sử dụng cấu trúc nên các ADN và ARN cho nhân tế bào mới của chúng ta. Hàng ngày acid uric vẫn được sinh tổng hợp từ nhân tế bào, từ tế bào chết, và từ các thức ăn có đạm giàu nhân purin. 

Nhưng có lẽ sai lầm lớn nhất là cả những người mới bị Gút và cà những bệnh nhân Gút đã bị biến chứng là chỉ quan tâm giải quyết triệu chứng mà quên mất rằng còn cần phải giải quyết hậu quả do Gút để lại và ngăn chặn các tác nhân ngoại sinh có thể làm cho bệnh Gút tiến triển nhanh hơn. Các tác nhân ngoại sinh ấy từ ăn uống, từ tác dụng phụ của các loại thuốc điều trị nhiều bệnh khác nhau, từ nhiễm độc chì, nhiễm độc asen trong nguồn nước ăn, uống...

Không đi vào vết xe đổ của phương pháp điều trị Gút bấy lâu nay, các nhà khoa học củaViện Gút TP.HCM đã tập trung nghiên cứu toàn diện về bệnh Gút, các nguyên nhân về gien di truyền, các yếu tô về men chuyển hóa, và men tổng hợp, về chức năng gan, chức năng thận về nguyên nhân gây kết tủa muối urat và hậu quả do muối urat để lại trên cơ thể người bệnh... Trong thực tiễn điều trị, các bác sĩ của Viện Gút đã rút ra được những kinh nghiệm vô cùng quý báu là không thể điều trị thành công bệnh Gút nếu không chẩn đoán và điều trị tất cả các các bệnh kèm theo Gút. Kinh nghiệm đó đã mang đến sự thành công trong điều trị toàn diện cho hàng ngàn bệnh nhân đã và đang điều trị tại các phòng khám của Viện Gút.

Đặc biệt từ đầu năm 2010 đến nay, Viện Gút TP. HCM đã có những bước đột phá khi điều trị và cứu chữa thành công cho những bệnh nhân Gút bị biến chứng nặng sang nhiều bệnh khác nhau như: Suy gan, suy thận, phù nề, giữ nước, nhiễm trùng kéo dài do vỡ tophi, loãng xương, biến dạng xương khớp. Những bệnh nhân này cùng lúc mang nhiều chứng bệnh, bệnh nào cũng nặng, nếu tiếp tục điều trị theo phương pháp cũ, sẽ càng làm cho tình trạng bệnh nặng hơn, nhiều trường hợp có nguy cơ tử vong. Nhiều bệnh nhân đang chuẩn bị vào giai đoạn kết thúc điều tri với việc phục hồi toàn diện hệ thống miễn dịch của cơ thể.

Thành công đó dựa trên 2 yếu tố :

- Điều trị toàn diện bệnh Gút và các bệnh kèm theo của Gút.

- Kiểm soát điều trị, ngăn chặn các tác động ngoại sinh làm cho bệnh Gút nặng hơn như : giúp bệnh nhân kiểm soát chế độ dinh dưỡng, chỉ sử dụng trong trường hợp tối cần thiết các thuốc chống viêm giảm đau bằng tây y để tránh tác dụng phụ. Điều trị giải quyết hậu quả và phục hồi các cơ quan bị bệnh hoàn toàn bằng các loại thuốc có gốc từ thảo dược Việt Nam do các nhà khoa học của Viện Gút nghiên cứu và bào chế đã đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Như lời của PGS Tiến sĩ Phan Văn Các, PGĐ tạiViện Gútkhi trả lời phỏng vấn của Đài truyền hình TP.HCM "Chúng tôi dám đương đầu với thách thức của lịch sử y học thế giới trong bệnh Gút", lần đầu tiên Việt Nam có cơ hội đi đầu thế giới trong hoạt động điều trị bệnh Gút. Đặc biệt là những bệnh nhân đã bị biến chứng nặng đang sống trong bi quan, tuyệt vọng lần đầu tiên trong lịch sử của bệnh Gút đã có cơ hội để chiến thắng bệnh tật.

Một số hình ảnh về bệnh nhân Gút bị biến chứng nặng nề đang điều trị thành công tại Viện Gút

Ông Dương Văn Hai, trú tại số nhà 80, đường 49, Hiệp Bình Chánh, Thủ Đức, TP.HCM bị bệnh Gút hơn 20 năm, đến Viện Gút từ cuối năm 2009 trong tình trạng bị Gút mạn tính, với nhiều u, cục tophi đã bị vỡ và nhiễm trùng, nhiều cục tophi to gây biến dạng chân tay. Kèm theo Gút là suy thận độ 2, thoái hóa khớp gối, thoái hóa cột sống Những cơn Gút của ông cứ diễn ra liên tục, vào kéo dài. Ông cũng đã điều trị bằng đủ các phương pháp, nhưng càng chữa thì tình trạng bệnh của ông càng nặng hơn. Sau hơn 1 năm điều trị,  những u cục tophi trên 2 bàn chân như gốc cây của ông đã tan và gần trở lại bình thường. Ông không còn bị các cơn đau nhức của Gút và của thoái hóa khớp hành hạ. Tháng 11 và tháng 12 năm 2010 ông đã lên Tây nguyên để thử trong điều kiện thay đổi thời tiết nhưng vẫn không bị tái phát lại. Đặc biệt tình trạng suy thận độ 2 do của ông đã phục hồi hoàn toàn.

Bà Phạm Thị Thệ, là một người giúp việc nhà ở TP.HCM, vừa là bệnh nhân Gút mạn tính có nhiều u cục tophi ở tay và chân, vừa bị viêm khớp dạng thấp với hai bàn đã bắt đầu bị biến dạng không co, duỗi được. Bà Thệ đến Viện Gút  tại TP.HCM trong tình trạng rất bi đát do những cơn đau của Gút, của khớp hành hạ liên tục. Đáng lo ngại hơn cả bà bị phù nề giữ nước với khuôn mặt căng tròn và dạn nứt, được xác định là Hội chứng Cushing do dùng Corticoid kéo dài. Bà đến Viện Gút trong tình trạng sốt nóng, lạnh liên tục nếu không có giải pháp điều trị kịp thời trường hợp của bà Thệ có thể bị tử vong. Sau một gần 2 tháng kiên trì chăm sóc, giúp bà giành dật lại sự sống, bà Thệ đã dần bình phục. Sau 3 tháng điều trị, bà đã không còn tình trạng phù nề, cũng không còn xuất hiện các cơn Gút cấp. Đáng mừng là các ngón tay của bà bị co cứng do viêm khớp dạng thấp đã phục hồi và vận động lại bình thường.

Ông Hà Văn Chớ ở Thanh Đa là một bệnh nhân gút bị tiến triển nặng khá nhanh. Ông mới chỉ bị cơn Gút cấp lần đầu tiên vào năm 2004 mà khi đến Viện Gút vào tháng 12/2010 ông đã bị nổi u cục tophi khắp chân tay, cứ 4 - 5 ngày ông lại bị lên cơn Gút cấp một lần mỗi cơn kéo dài cả tuần không dứt. Tophi vỡ bên chân trái của ông làm ngón chân gần như đứt dời. Sau hơn 6 tháng điều trị, ngón chân đã bình phục hoàn toàn, các u cục tophi đã nhỏ được rất nhiều, tình trạng đau nhức của ông đã gần như hết hẳn. Những ai đã từng biết ông trước đây đều không khỏi ngạc nhiên vì sự phục hồi kỳ diệu của ông.

Ông Hà Văn Chớ và sự chuyển biến kỳ diệu sau hơn 6 tháng điều trị

Những thực phầm không dành cho người đang mắc bệnh gút

Nếu bạn đang mắc bệnh gút thì thật đang tiếc những thực phẩm sau đây không dành cho bạn, những thực phẩm giàu purin gây ảnh hưởng làm cho cơn đau gút của bạn tăng lên và kéo dài, nếu bạn không muốn đau tăng và dồn dập ban nên chịu khó ăn kiêng:

Thịt đỏ

Khi nhắc đến chất purin thì tất cả các loại thịt đều giống nhau. Thịt trắng thì tốt hơn thịt đỏ, nhưng thi thoảng bạn ăn thịt đỏ cũng không sao.

Một số loại thịt đỏ được cho là an toàn như thịt lợn, thịt bò. Nếu bạn ăn thịt cừu thì nên ăn phần sườn.

Bia

Uống bia khiến bạn dễ tái phát bệnh hơn bao giờ hết. Không chỉ bởi nó làm tăng nồng độ axít uric mà còn vì bia gây trở ngại cho việc cơ thể tự thanh lọc axít này.

Thay vào đó bạn có thể uống rượu. Tuy nhiên, rượu mạnh thì không tốt cho sức khỏe của mọi người và cả bệnh nhân gút. Khi lên cơn cấp thì bác sĩ thường khuyên bạn kiêng rượu hoàn toàn.

Sò

Nếu bệnh tái phát thì bạn nên giảm ăn hải sản và thịt, Lona Sandon, chuyên gia dinh dưỡng, Trung tâm y tế Đại học Texas, Dallas, Mỹ cho biết.

Những thực phẩm có nguồn gốc từ động vật này rất giàu chất purin, có thể phân hủy thành axít uric. Bạn sẽ thoải mái trong việc lựa chọn đồ ăn khi bệnh đang tạm ổn, dù vậy vẫn nên ăn ít thịt và hải sản, tối thiểu khoảng 110g một ngày.

Cá trích

Trong khi một số loại hải sản bạn có thể ăn một lần trong một khoảng thời gian, thì một số nên loại khỏi danh sách hoàn toàn nếu bị gút. Có thể kể đến cá trích, cá ngừ. Trong khi đó, tôm, tôm hùm, cua tương đối an toàn.

Gan

Nội tạng động vật như gan, thận và lách thì tuyệt đối không nên ăn.

Ngoài 7 nhóm trên, vẫn còn rất nhiều thực phẩm bạn có thể lựa chọn thay thế, giúp chống lại bệnh gút. Danh sách này gồm thực phẩm được chế biến từ sữa ít béo, cà phê, trái cây, đặc biệt là loại quả có múi (cam, quýt...).

Bạn cũng cần đảm bảo uống 12-16 ly nước mỗi ngày, có thể thay thế bằng nước trái cây không đường, trà và cà phê.

Măng tây

Măng tây, súp lơ, rau chân vịt và nấm có hàm lượng purin cao hơn so với các loại rau khác. Nếu bạn thích những thực phẩm này cũng không cần kiêng hoàn toàn.

Chế độ ăn nhiều rau sẽ giúp cơ thể bạn tự thải loại chất purin dễ dàng hơn. Cơ thể cũng dễ dàng bài tiết purin có nguồn gốc từ thực vật hơn.

Theo Thoa Nguyễn (The Heath)